جمعه 1 تير 1397 - 9 شوال 1439 - 2018 ژوئن 22 - ساعت 4:12
Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 198807
تاریخ انتشار : 11 دی 1395 13:43
تعداد مشاهدات : 67

دانشمندان فرانسوى

قرآن از ديدگاه دانشمندان فرانسوى

قرآن از ديدگاه دانشمندان فرانسوى

-       ژول لابوم

اى مردم در قرآن دقت كنيد تا حقايق آن بر شما آشكار شود اين همه علوم و فنون كه اعراب كسب كرده‏اند، اين همه كاخ دانش ها و بينش ها كه اعراب وحشى بنياد نموده‏اند اساس و شالوده آن را قرآن ريخته سپس مسلمانان بالا برده‏اند، وانگهى اين ها همه نهرى بيش از آن همه انهار بزرگ قرآن نمى‏باشد . قرآن بيشتر وعظ و ترغيب و ترهيب است و توجه آن تنها به بزرگان و سران قوم نبود بلكه روى خطاب اين كتاب به جانب عموم مردم است كه مى‏فرمايد:

-        يا ايها الذين آمنوا قوا انفسكم و اهليكم نارا و قودها الناس و الحجارة(1) . اى كسانى كه به خدا ايمان آورده‏ايد (در طاعت حق بكوشيد) و خود را با خانواده خويش از آتش دوزخ نگاهداريد چنان آتشى كه مردم (دل سخت كافر) و سنگ خارا آتش افروز اوست.

-        و يا ايها الناس قد جاء كم برهان من ربكم (2)اى مردم! دليل روشن از طرف پروردگارتان براى شما آمد.

و اين اصل قوى است كه موجب هدايت و ارشاد ملل شده و آن ها را به راه سعادت و مدارج كمال مى‏كشاند. بايستى كه اهل دنيا بر حسب اختلاف جنس و زبان به ديده انصاف نظرى به گذشته دنيا كرده، معارف و علوم پيش از اسلام را مطالعه كنند و معترف شوند كه: آيا دانش و علم براى مردم دنيا جز به واسطه مسلمانان شده و مسلمانان اين علوم و دانش را از قرآنى كه مانند درياى دانش بود گرفته و از آن نهرها جدا نمودند؟! قرآن براى هميشه زنده است و هر كس از مردم جهان به قدر درك و استعداد خود از آن بهره بر مى‏دارد.(3(

-       فرنس اتيين دينيه- دانشمند و مستشرق فرانسوى (1861 - 1929 م(

حقّا مرا به دهش وادار نموده است كلام بعضى مستشرقين كه مى‏گويند: محمد (ص) وقت را غنيمت شمرد پس نظر و تفكّر نمود و مرتب كرد عمل مستقبل خود را، به اين كه محمد در اين فرصت قرآن را تأليف نمود.اين ها ملاحظه اين كتاب الهى را كه خالى از يك آيه و يك خط سابق بر وجود قرآن باشد حقيقتاً درک نكردند.(4(

اسلام قوانين طبيعت را آن چنان تنظيم مى‏كند كه هر كدام از قوانين مزبور به طبيعت بشر القاء گردد بى شك آن را با كمال ميل مى‏پذيرد و روى اين اصل اگر از قرآن تعبير به راهنما شده تعبيرى صحيح و بجاست زيرا قرآن بشر را به بهترين روش زندگى رهبرى مى‏كند و او را به نيكوترين هدف ها دعوت مى‏نمايد.(5(

-       دكتر گوستا و لوبون- مورخ و اسلام‏شناسى فرانسوى (1841 - 1931 م(

قرآن كه كتاب آسمانى مسلمانان است منحصر به تعاليم و دستورات مذهبى تنها نيست و بلكه دستورات سياسى و اجتماعى مسلمانان نيز در آن درج است.شكى نيست كه بعضى جاهاى اين كتاب در فنون شعرى و رموز خطابه و حسن بيان قدرت نمائي هائى شده كه نظير آن را در ساير كتب مذهبى نمى‏توان به دست آورد.

احكام و تعاليم اخلاقى آن بسيار برجسته و عالى است، خيرات، نيكى، مهمان نوازى، اعتدال در خواهش هاى نفسانى، وفاى به عهد، اكرام والدين، اعانت و سرپرستى از بيوه و يتيم، نيكى كردن در مقابل بدى كه در موارد عديده از آن تأكيد به عمل آمده از تمام اين صفات و خصايل حميده تعليم داده شده است. تعليمات اخلاقى قرآن به مراتب بالاتر از تعليمات اخلاقى انجيل است.(6(

-       ژوزف ارنست رنان- فيلسوف معروف فرانسوى (1823 - 1892 م(

در كتابخانه شخصى من هزاران جلد كتاب سياسى، اجتماعى، ادبى و غيره وجود دارد كه همه آن ها را بيشتر از يك بار مطالعه نكرده‏ام و چه بسا كتاب هائى كه فقط زينت كتابخانه من مى‏باشند ولى يك جلد كتاب است كه هميشه مونس من است و هر وقت خسته مى‏شوم و مى‏خواهم درهائى از معانى و كمال به روى من باز شود آن را مطالعه مى‏كنم و از مطالعه زياد آن خسته و ملول نمى‏شوم. اين كتاب قرآن، كتاب آسمانى مسلمانان است.

اگر كسى خواسته باشد به كتابى كه از آسمان نازل شده، معتقد شود، آن كتاب فقط قرآن است؛زيرا كتب ديگر آسمانى امتيازات قرآن را ندارند. (7)

-       فرانسوامارى ولتر- فيلسوف و نويسنده بزرگ و مشهور فرانسوى (1694 - 1778 م(

من يقين دارم كه اگر قرآن و انجيل را به يك فرد غير متدّين ارائه دهند او حتماً اوّلى را بر خواهد گزيد زيرا كتاب محمد (ص) در ظاهر افكارى را تعليم مى‏دهد كه به اندازه كافى بر مبناى عقلى منطبق است شايد هرگز قانونى كامل تر از قوانين قرآن درباره طلاق وضع نشده باشد.(8)

اگر تمام قرآن را از اول تا آخر آن بخوانید، یک کلمه ی کودکانه در آن نخواهید یافت. قرآن درحقیقت مجموعه ای است از پندهای اخلاقی، دستورهای دینی، راز ونیاز به درگاه خداوند، تحذیر و تشویق جهانیان و شرح سرگذشت فرستادگان خدا.

-       ناپلئون بناپارت- امپراطور مشهور فرانسه (1769 - 1821 م(

قرآن به تنهائى عهده‏دار سعادت بشر است اميدوارم آن زمان دور نباشد كه من بتوانم همه دانشمندان و تحصيل كردگان همه كشورها را با يكديگر متحّد كنم و نظام يك نواختى فقط: براساس و اصول قرآن مجيد كه اصالت و حقيقت دارد، و مى‏تواند مردم را به سعادت رهبرى كند. من هم اميدوارم در طول زمان نزديكى جشن اتحاد، و نظامى را براساس قرآن بر قرار كنم.(9) كجاست آن روزى كه ما مجمع و هيئتى بزرگ از سياستمداران و علماء حقوق دنيا تشكيل دهيم. قرآن كلام الهى و متين‏ترين قوانين محمّدى (ص) همان نسخه پرافتخار بشرى را پيش رو گذاريم و از روى آن قوانين و سعادت حقيقى بشر را تنظيم و تنسيق نمائيم.(10)

-       ژان دوان پورت

قرآن كتابيست كه از آغاز تابان، با شعور كامل از پنهاني ها و غير پنهاني ها سخن مى‏گويد، و بيماري هاى روحى و اجتماعى را تداوى و چاره جوئى نموده و در عين حال جلوگيرى از مفاسد اخلاق و كردارهاى زشت، و تبهكاري هاى انسان را به كارهاى نيك و شايسته هم تشويق و ترغيب مى‏نمايد.(11)

-       ژان ژاك روسو(1804 - 1876 م(

نويسنده و متفكر فرانسوى برداشت منحصر به فردى از قرآن دارد؛ او مى‏گوید:

بعضى از مردم بعد از آن كه مقدار كمى عربى ياد گرفتند قرآن را خوانده و درست درك نمى‏كنند و اگر مى‏شنيدند محمّد با آن لغت فصيح و آهنگ رساى عرب آن را مى‏خواند هر آينه به سجده مى‏افتادند و ندا مى‏كردند اى محمّد عظيم دست ما را بگير و به محل شرف و افتخار برسان. ما به خاطر يارى تو حاضريم جان خويش را فدا سازيم.(12)

-       روژه گارودى-دكتر و نويسنده فرانسوى

پيام اساسى قرآن... عبارت از آن است كه در انسان آگاهى بسيار ژرفى در مورد پيوندهايش با خدا با انسان و با جهان پديد آورد. اين بينش جهانى، همه ابعاد زندگى، در زمينه اسلام را از لحاظ هنر، دانش و كردار دربر مى‏گيرد (13)

-       ام ساوارى- خاورشناس و محقق فرانسوى

«ماراكسى» يعنى كشيشى كه چهل سال عمر خود را صرف مبارزه با قرآن نمود خود مغرض و بى دانش بود و دليل بر نادانى او عبارات خشن و تند و بى مغز اوست، او قرآن را نشناخته و ندانسته كه قرآن به منزله انسان داراى جان و تن است و هر منصفى را در خود متحيّر و مبهوت مى‏سازد و به تعظيم وا مى‏دارد.(14)

ماراكسى ايتاليائى چهل سال وقت خود را مصروف ترجمه قرآن و انتقاد از آن نموده، ولى او از كجا مى‏فهمد كه در قرآن چه چيزها از حسن اسلوب و فصاحت و بلاغت وجود دارد و او چه مى‏داند كه فصل و وصل و طرز و سبك كدام است! قرآن داراى تأثير خاص و جذابيتى مخصوص است كه مانند آن براى هيچ (يك) از كتاب‏ها نيست.(15)

-       اميل در مينگهام- خاورشناس و تاريخ نويس فرانسوى

هر پيامبرى معجزه‏اى دارد كه دلالت به پيامبرى او مى‏كند. بايد او يك كار خارق‏العاده‏اى داشته باشد كه بر تمام معجزات مختلف اولياء گذشته برترى داشته باشد. موسى از جادوگران فرعون خواست كه مثل او معجزه‏اى بياورند... كسى مانند عيسى در گهواره تكلم نكرد. چنانچه قرآن به اين مطلب شهادت مى‏دهد.

قرآن يگانه معجزه محمّد است اسلوب بيان و قوّت بحث آن خود معجزه است و تا به امروز نيز براى هر شنونده مانند معمّا و چيستان است و خواننده را گر چه پرهيزكار هم نباشد باز به انديشه فرو مى‏برد بهترين دليل بر پيامبرى محمد همين است كه از جن و بشر همگى مى‏خواست كه اگر مى‏توانند نظير قرآن را بياورند. جاى هيچ گونه ترديدى نيست هر آيه‏اى از قرآن گرچه درباره زندگانى خصوصى پيامبر باشد به گونه‏اى بيان شده كه روح را بيشتر از يك معجزه عقلى به اهتزاز در مى‏آورد.(16)

-       آلبرماله و ژوال ايزاك- دانشمند فرانسوى

قرآن مشتمل بر رهنمودهاى اخلاق عملى و بهداشتى نيز هست. چنانچه عرب را از كشتن دختران خود باز داشته و شراب و قمار را از اعمال شيطانى شمرد وحرام كرد.اسلام از اين جهت كه شريعتى سهل و ساده است. از ساير اديان متمايز بوده و به همين جهت به سرعت انتشار يافته است،زيرا درك احكام و انجام عبادت آن از فرط سادگى، بسيار آسان است. و مطالب پيچيده و بغرنجى را دربر ندارد.(17)

-       دكتر بنوه على سلمان

کاتوليك فرانسوى كه اسلام اختيار نمودهاست می گوید:

همين كه با بعضى از آيات روح بخش قرآن كريم، آشنا شدم، دريافتم كه تمام تعاليم آن موافق عقل و منطق بوده و با علوم و معارف عصرى، نيز سازگار است از اين رو دانستم كه اسلام يك دين آسمانى است كه سزوار است از آن پيروى نمايم روى اين اصل از مسيحيت جدا شده و اسلام اختيار كردم، و جمله دوم شهادتين (اشهد ان محمداً رسول الله (ص)را نيز گفتم و از جان و دل، آئين پاك آسمانى محمد )ص) يعنى اسلام را برگزيدم.(18)

-       ديفرجه- دانشمند فرانسوى (1805 - 1867 م(

در قرآن اصول دينى و اخلاقى و فلسفى، و قوانين سياسى و جنگى و قانون مدنى وجود دارد كه روابط ميان مردم را در هر چهره‏اى از چهره‏هاى حيات وسيع تنظيم مى‏نمايد.(19)

-        بارتلمى سنت هيلر(1805 - 1895 م(

قرآن كتابى است بى همتا كه زيبايى ظاهرى و عظمت معنوى آن برابر است. استحكام الفاظ و انسجام كلمات و تازگى افكار در سبك نو ظهور آن چنان متجلّى است كه پيش از آنكه خردها تسخير معانى آن گردند، دلها تسليم آن مى‏شوند. در ميان پيامبران هيچ كس مانند پيامبر اسلام نتوانسته است اين همه نفوذ كلام داشته باشد.

قرآن با سبك خاص خود، هم سرود مذهبى است و هم نيايش الهى و هم شريعت و قوانين سياسى و حقوقى و هم نويد بخش و هشدار دهنده و هم پندآموز و هم راهنما و هدايت كننده به راه راست و هم بيان كننده قصه و داستان و حكم و امثال .و بالاخره قرآن زيباترين اثر به زبان عربى است كه در ميان كتابهاى مذاهب جهان نظيرى ندارد .مسيحيان عرب زبان معترفند كه اين كتاب شريف چه تأثير شگرفى در دل و جان شنوندگان دارد(20(

-        حيدر بامات ج ربوا

در پيشرفت قرآن قطعاً زور، عامل اساسى نبوده است. براى اين كه مسلمانان بعد از پيروزى مردم را در حفظ دين خود آزاد مى‏گذاشتند و اين كه مى‏بينيم ملت هاى مسيحى ديانت پيروز شدگان را پذيرفتند، به اين دليل بوده كه آن ها اين پيروز شدگان تازه را عادلتر از بزرگان پيشين خود مى‏يافتند. و ديانت اين ها را به قدرى ساده يافتند كه تا آن زمان ملت هاى مسيحيت چنين مطالبى را نشناخته بودند...

قرآن به زور به كسى تحميل نشد، فقط به نيروى منطق و اقناع پيشرفت كرد... و تنها نيروى منطق قوى قرآن بود كه توانست ملت هاى پيروز شده بر مسلمانان را در اين اواخر چون ترك و مغول به طرف خود جلب كند. و به همين اقناع بود كه در هند با اين كه عرب ها آنجا فقط رهگذر بودند پيشرفت كرده پيروان اسلام در آن جا امروز به پنجاه ميليون نفر مى‏رسند و گوستاو لوبون اين رقم را در سال 1884 نوشته است و (ديرجينيا واكا) در كتاب خود »الهندالاسلاميه« در سال 1941 آمار مسلمانان هند را يكصد ميليون نوشته است و تعدادشان روزبه روز رو به افزايش است (21(

-        دكتر جرينه

مسلمان فرانسوى هنگامى كه از »دكتر جرينه« علّت مسلمان شدن او را سئوال كردند، پاسخ داد:من در تمام آيات قرآنى كه در زمينه علوم طبيعى و بهداشتى و طبّى بود مطالعه كردم و آن ها را به خوبى فهميدم و با علوم جديد منطبق ديدم از اين رو مسلمان شدم زيرا يقين كردم كه محمد (ص) متجاوز از هزار سال پيش بدون اين كه معلّم بشرى داشته باشد، حق را بيان كرده است اگر هر عالمى آيات مربوط به علم خود را در قرآن مطالعه كند و خود را از غرض دور نگه دارد، بدون ترديد مانند من مسلمان خواهد شدو(23)

-        دكتر گرينه

 مسلمان فرانسوى می گوید :من در تمام آيات قرآنى كه در زمينه علوم طبيعى و بهداشتى و طبّى بود مطالعه كردم و آن ها را به خوبى فهميدم و با علوم جديد منطبق ديدم از اين رو مسلمان شدم زيرا يقين كردم كه محمد (ص) متجاوز از هزار سال پيش بدون اين كه معلّم بشرى داشته باشد، حق را بيان كرده است اگر هر عالمى آيات مربوط به علم خود را در قرآن مطالعه كند و خود را از غرض دور نگه دارد، بدون ترديد مانند من مسلمان خواهد شد.(24)

-        سُديو(1817 1893(

در قرآن چيزى از مقررات اخلاقى و اجتماعى فرو گذار نشده و قوانين آن بر پايه علم و اساس آن بر عدل و احسان استوار شده و هدف آن نشان دادن راه حق و جلوگيرى از باطل و دفع گمراهى و ضلالت و بيرون راندن بشر از تاريكى‏هاى ذلّت و خوارى به سوى نور و فضائل و كمالات انسانيّت است.

در اين كتاب چيزى از اصول پاكيزگى و نظافت و موجب رهائى از هرگونه نقص و عيب فرو گذار نشده و مى‏تواند مردم جهان را به زيور كمال آراسته سازد، قرآن توانست مردم عرب را از انواع فجايع و رسوائي ها و ارتكاب گناه باز دارد و آن ها را به راه راست هدايت فرمايد، اين كتاب مشتمل بر حقايقى است كه چشم هاى عيب جويان از اسلام را از ديدن و گوش هاى آن ها را از شنيدن كور و كر كرده است .(25(

-        ربوا

 قرآن منطق و زيبايي دارد، به زور به كسي تحميل نمي‏شود، بلكه لطيف است و در مقام اقناع به نيروي منطق مجهز است.

-        ليبون

در عظمت و جلال قرآن، همين بس كه گذشت چهارده قرن از نزول آن نتوانسته كوچك ترين خللى در آن ايجاد كند. اسلوب بيان و كلمات قرآن چنان تازه و شيرين است كه گوئى ديروز پيدا شده است. (26(

-       دكتر ماردريس

امّا سبك قرآن بى گمان سبك كلام خداوند تبارك و تعالى است زيرا اين سبك كه مبتنى بر كنه وجودى است كه از آن صادر شده و محال است كه جز سبك و روش خداوندى باشد!!. حقيقت اين است كه نويسندگانى كه جنبه شك و ترديد آنان بيشتر بود، در برابر تأثير اين كتاب سر فرود آورده‏اند و فرمانروايى و نفوذ آن بر سيصد ميليون مسلمان روى زمين به )البته اين تعداد مربوط به سالهاى قبل است و امروزه آمار مسلمانان بيش از يك ميليارد مى‏باشد ) حدّى است كه مبلّغين ما را عموماً وادار به اعتراف نموده كه ممكن نيست حتى يك پيش آمدى را ثابت و محقّق كرد كه در آن يكى از مسلمين از دين برگشته باشد زيرا اين سبكى كه ابتدا گوش بدويان آن را شنيده، نثر بسيار تازه‏اى بود كه از حيث تنسيق بى نظير و سجع و جناس بسيار عالى داشته و در گوش هر كسي كه به لغت عربى آشنا بوده يك تأثير عميق مى‏بخشيد، به همين جهت از كارهاى بيهود و كوشش هاى بى نتيجه است كه انسان در صدد باشد تأثير فوق‏العاده اين نثر بى مانند را به زبان ديگرى ادا كند مخصوصاً با فرانسه كه دامنه‏اش تنگ است/(27(

-        كنت هنرى دوكاسترى (1853 - 1915 م(

محمد قرآن را دليل بر صدق رسالت خود آورد و هميشه تا به امروز سرى از اسرار بوده كه گشودن طلسم هاى آن ممكن نيست و به حقيقت اين سر مستور نمى‏رسد مگر كسي كه تصديق كند به اين كه مُنزِل از جانب خدا است.

اگر كسى بگويد قرآن كلام خدا نيست بلكه كلام محمد است ما بر هر دو تقدير ناچار بايد اعتراف كنيم كه اين آيات بينات از يك نفر بدعت گذار صادر نشده است برخلاف عقيده كسي كه نبوّت آن حضرت را تكذيب كرده شايد اين عقيده به واسطه تنگى قافيه پيدا شده كه ما را مجبور مى‏كند پيامبر را كه در حقيقت مملوّ از امانت و صداقت است نسبت به كذب دهيم. چگونه ممكن است پيامبراين كتاب را به لغت فصيح تأليف كرده باشد با اين كه آن لغت در قرون وسطى مثل لغت لاتينى است كه غير ازمردمان عالم آن را نمى‏فهميدند.(28(

-        دكتر موريس فرانسوى

محققاً قرآن بهترين و برترين كتابى است كه با قلم صنع و دست هنر ازلى براى بشر، ظاهر ساخته است . قرآن برترين كتابيست كه عنايت ازلى به سوى بشر فرستاد و آن كتابيست كه شك و ريب در آن راه ندارد.و بدون كوچك ترين اغراق و مبالغه يا تعصب بايد گفت از همه جهات معجزه است.(29)

-        ديته فنان(1823 - 1879 م(

قرآنى كه پيامبر محمد (ص) آورد غير كتب مقدّسه ديگر (مانند تورات و انجيل) است. اين قرآن تنها كتابى است كه امر به رفق و احسان مى‏نمايد.

هر آينه شخصى به نام حسين كه از بنى سالم بود آمد نزد محمد (ص) و گفت: يا رسول الله من پدر و مادرى دارم هر دو مسيحى اند و ابا دارند كه در دين خدا داخل شوند و من آن ها را اجبار بر اين امر مى‏نمايم حضرت فرمود: لا اكراه فى الدّين كار دين با اجبار نيست،(30) و در اين باب آنچه در سوره كافرون لكم دينكم ولى دين(31) اين كه دين شما براى شما و دين من براى من،و در سوره عنكبوت »ولا تجادلوا اهل الكتاب الا بالتّى هى احسن« آمده شما مسلمانان با يهود و نصارى و مجوس كه اهل كتابند جز به نيكوترين طريق بحث و مجادله مكنيد(32).(33)

-        پرفسور هانرى كربن- اسلام شناس معاصر فرانسوى

اگر انديشه محمد (ص) خرافى بود و اگر قرآن او وحى الهى نبود هرگز جرأت نمى‏كرد بشر را به علم دعوت كند. هيچ بشرى و هيچ طرز فكرى به اندازه محمد و قرآن به دانش دعوت نكرده‏اند تا آن جا كه در قرآن نهصد و پنجاه بار از علم و فكر و عقل سخن به ميان آورده است.(34)

-        پول كازانووا- خاور شناس معروف فرانسوى (متوفى 1926 م(

هرگاه از محمد (ص) معجزه‏اى مى‏خواستند كه دليل صحت ادعايش باشد، وى قسمتى از قرآن را عرضه مى‏داشت و جلال و شكوه بى نظيرش شاهد آن بود كه ريشه و منشأ الهى و ملكوتى دارد و در حقيقت؛ حتى براى آن ها كه مسلمان نيستند، هيچ چيز عجيب‏تر از زبان قرآن نيست كه با بيان بس رسا و طنين دل‏انگيز و گوش نوازش، مردم آن روز را كه بسيار علاقمند به فصاحت بودند، مجذوب و شيفته كرده و وادار به تحسين مى‏نمود. وسعت سيلاب ها و طنطنه آهنگ و سجع و قافيه عجيبش بيشتر اوقات، بسيارى از مخالفين و مشركين را منقلب مى‏كرد.(35)

-        MARDRIL .DR

اسلوب قرآن اسلوبى است ملكوتى و آسمانى مولود فكر بشر و مخلوق زمينى نيست. آنچه راكه قرآن دارد هيچ كتاب ديگر نخواهد داشت.(36) خدايا اين نغمات معنوى چيست؟ آه فهميدم، نبوت و نويد سعادت است كه از قلب مردى بزرگ و پيامبرى عالى مقام پرتو افشانى كرده، اسلوب قرآن را جز به قدرت خدائى و مافوق بشرى به چيز ديگرى نمى‏توان نسبت داد.(37)در صورتى كه قرآن شعر نيست. ندانستم كه چيست! زيرا سخت است بگويم كه قرآن شعر است يا شعر نيست. پند و اندرز است، يا درّ و گوهر است از هر سخن، حتّى از گفته بودا و افلاطون فراتر و متين‏تر است.(38)

پی نوشت:

1.      سوره تحريم، آيه 6 .

2.      سوره نساء، آيه 173.

3.      نظريه دانشمندان جهان درباره قرآن و محمد (ص)، ص 51؛ تاريخ قرآن، ص 144؛ قرآن و ديگران، ص 23 ؛ قرآن و كتابهاى ديگر آسمانى، ص 296؛ اعترافات دانشمندان بزرگ جهان، ص 57؛ تاريخ علوم و قرآن، ص 186 ؛ پاسخ ما به مشكلات جوانان، ج 2، ص 219؛ طبقات مفسران شيعه، ج 1، ص177.

4.      قرآن و ديگران، ص 21

5.      طبقات مفسران شيعه، ج 1، ص 176

6.      طبقات مفسران شيعه، ج 1، ص 176؛ قرآن و ديگران، ص 20 ؛ محمدي اهوازي، مصطفي، چهل داستان از عظمت قرآن کريم، ص 117.

7.      طبقات مفسران شيعه، ج1، ص 177؛ دائرة المعارف شيعه، ص 744/ قرآن و ديگران، ص 22؛ نظريه دانشمندان جهان درباره قرآن و محمد (ص)، ص 5 ؛ پيامبر اسلام از نظر دانشمندان شرق و غرب، ص 188 ؛ محمدي اهوازي، مصطفي، چهل داستان از عظمت قرآن کريم، ص109.

8.      نظريه دانشمندان جهان درباره قرآن و محمد (ص)، ص 44؛ طبقات مفسران شيعه، ج 1، ص 175؛ اسلام از نظر »ولتر« ص 103؛ قرآن و ديگران، ص 16.

9.      اعترافات دانشمندان بزرگ جهان، ص 43؛ نظريه دانشمندان جهان درباره قرآن و محمد (ص)، ص 21؛ تابش اسلام در اروپا، ص 134؛ اسلام و غرب، ص 110.

10.  پيامبر اسلام (ص) از نظر دانشمندان شرق و غرب، ص 214 ؛ حقيقت اسلام در نظر ديگران ص 28.

11.  قرآن و ديگران، ص 26 .

12.  قرآن و ديگران، ص 18 ؛ اسلام وافکار اندیشه ص31.

13.  اسلام از ديدگاه دانشمندان جهان، ص 169 .

14.  دائرة المعارف شيعه، ص 745 .

15.  نظريه دانشمندان جهان درباره قرآن و محمد (ص)، ص 43؛ تاريخ قرآن، ص 146؛ قرآن و ديگران، ص 32 .

16.  اسلام از ديدگاه دانشمندان جهان، ص 281.

17.  اسلام از ديدگاه دانشمندان جهان، ص 390

18.  راه تكامل، ج 5، ص 210 .

19.  آشنائى با علوم قرآن، ص 75.

20.  ترجمه تصويرى و تفسيرى آهنگين سوره فاتحه و توحيد، عبدالكريم بى آزار شيرازى، ص 16.

21.  اسلام از ديدگاه دانشمندان جهان، ص 346.

22.  راه تكامل، ج 3، ص 62؛ ويژگيهائى از قرآن مجيد، ص 115.

23.  محمدي اهوازي، مصطفي، چهل داستان از عظمت قرآن کريم، ص 110.

24.  تاريخ علوم و قرآن، ص 187؛ قرآن و كتابهاى ديگر آسمانى، ص 298؛ نظريه دانشمندان جهان درباره قرآن و محمد (ص)، ص 40.

25.   اسلام از ديدگاه دانشمندان جهان، ص 608.

26.  قرآن و ديگران، ص 35؛ پنجگام، ص 198؛ نظريه دانشمندان جهان درباره قرآن و محمد (ص)، ص 56.

27.   قرآن و ديگران، ص 30؛ نظريه دانشمندان جهان درباره قرآن و محمد (ص)، ص 33.

28.  نظريه دانشمندان جهان درباره قرآن و محمد (ص)، ص 19؛ طبقات مفسران شيعه، ج 1، ص 181؛ قرآن و ديگران، ص 42؛ آنچه بايد از قرآن بدانيم، ص64؛ پاسخ ما به مشكلات جوانان، ج 5، ص 145؛ پنجگام، ص 201.

29.  سوره بقره، آيه 256.

30.  سوره كافرون، آيه6.

31.  عنکبوت آیه 46.

32.  نظريه دانشمندان جهان درباره قرآن و محمد (ص)، ص 35؛ قرآن و ديگران، ص 14.

33.  نظريه دانشمندان جهان درباره قرآن و محمد (ص)، ص 36؛ قرآن و ديگران، ص 14؛ پنجگام، ص 190؛ طبقات مفسران شيعه، ج 1، ص 174؛ اعترافات دانشمندان بزرگ جهان، ص 110؛ اسلام از ديدگاه دانشمندان غرب، ص 51.

34.  قرآن در نظر اروپائيان، ص 55/ پنجگام، ص 205؛ تاريخ ترقّى فكر ص 343دكتر ماردريل.

35.  اعترافات دانشمندان بزرگ جهان، ص 62

36.  تمدن و علوم اسلام، ص 11.

37.  نظريه دانشمندان جهان درباره قرآن و محمد (ص)، ص 58، قرآن و ديگران، ص 38؛حقيقت اسلام در نظر ديگران، ص 57.

http://www.askquran.ir

 

 

 

 

http://www.askquran.ir